juni 2017

Twintig jaar Marine Stewardship Council

Het herkennen en belonen van duurzame visserij, het stimuleren van wereldwijde verbeteringen, een sterke groei van het aandeel MSC-gecertificeerde vis in de totale mondiale visvangst en het cultiveren en uitbreiden van de markt voor duurzame visserij. Dit zijn enkele strategische doelen voor 2020, waarmee de Marine Stewardship Council haar 20-jarig bestaan markeert. In twee decennia heeft MSC zich ontwikkeld tot hét keurmerk en certificeringsprogramma voor duurzaam wildgevangen vis in de hele wereld. Met Programma Directeur Benelux Hans Nieuwenhuis werpt Meat&Co. een blik op verleden, heden én toekomst van de MSC.

T: Bart Manders
F: Guus Schoonewille (foto Hans Nieuwenhuis) + Ulf Berglund

Op initiatief van het Wereldnatuurfonds en Unilever werd in 1997 de internationale non-profitorganisatie Marine Stewardship Council opgericht, bedoeld om oplossingen te bevorderen voor het overbevissingsprobleem. De MSC beheert het enige wereldwijd erkende milieucertificerings- en ecolabellingprogramma voor wildgevangen vis. Anno 2017 heeft de MSC kantoren in Londen, Seattle, Tokio, Sydney, Glasgow, Beijing, Berlijn, Kaapstad, Kopenhagen, Halifax, Parijs, Madrid, Moskou, Stockholm, Santiago, São Paulo, Singapore, Reykjavik én Den Haag. In laatstgenoemde Haagse vestiging is MSC Benelux gevestigd, waarvan Hans Nieuwenhuis Programma Directeur is.

Wezenlijke bijdrage
„De grootste verdienste van de Marine Stewardship Council in de afgelopen twintig jaar is dat zij een bewezen wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan gezonde en productieve visbestanden in de wereldwijde oceanen,” zo benadrukt Nieuwenhuis desgevraagd. „Dit is gebeurd door om op een slimme manier met deze bestanden om te springen en door duurzame visserij te stimuleren en te certificeren die een minimale impact heeft op het ecosysteem. Dit voorkomt overbevissing en beperkt de schade aan het leven in de zee. Het primaire doel van de MSC is niet zozeer om het aantal MSC-gecertificeerde visserijen en visproducten te verhogen, maar om de oceanen te laten bulken van leven. In een inmiddels vijf jaar in successie uitgebracht Global Impact-rapport legt de MSC verantwoording af over dit hogere doel. Met cijfers en praktische verbeteringen laat zij zien wat er concreet is veranderd in het water en wat de impact is geweest op het visserijbeheer.”

Tastbare verbeteringen
Tijdens een grote VN-top over oceanen in New York is begin juni MSC’s nieuwste Global Impact-rapport gepresenteerd. „Uit dit rapport blijkt dat momenteel 12% van de mondiale vangst van wilde vis MSC-gecertificeerd is,” verduidelijkt Nieuwenhuis. „Er zijn nu in de wereld 312 MSC-gecertificeerde visserijen, die goed zijn voor in totaal 1238 tastbare verbeteringen in het visserijbeheer. Dit zijn goed gedocumenteerde voorbeelden van positieve veranderingen in de manier waarop de visserijen actief zijn. Dit leidt onder meer tot productievere visbestanden, minder bijvangst, een beter beheer, meer kennis en gezondere mariene leefgebieden. Uit het Global Impact-rapport blijkt verder dat MSC-gecertificeerde visserijen zich in vergelijking tot niet-gecertificeerde visserijen richten op gezondere visbestanden. Ook laten visserijen met een MSC-certificering minder fluctuaties zien in de visbestanden.”

Ketenpartners
Een andere belangrijke verdienste van de MSC is volgens Nieuwenhuis dat er een twintig tijd een certificeringsprogramma voor duurzame visserij is neergezet, dat wordt gedragen door ‘een sterke gemeenschap van ketenpartners’. „De hieruit voortkomende ketencertificering waarborgt dat vis, schaal- en schelpdieren met het blauwe MSC-keurmerk uit een duurzame visserij komen en hier ook naar terug kunnen worden getraceerd. Hiervoor heeft de MSC haar krachten gebundeld met vissers, vismerken, supermarkten en bedrijven in de visketen. Een sterk punt van het MSC-programma is dat het niet statisch is, maar voortdurend wordt doorontwikkeld aan de hand van de nieuwste visserij-inzichten. MSC is het enige ecokeurmerk voor visproducten ter wereld, dat voldoet aan de richtlijnen van de Wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties (FAO, red.) voor visserijcertificering en aan de ISEAL-Gedragscode voor sociale en milieutechnische standaarden. Ook voldoet het aan relevante ISO-standaarden.”

Onafhankelijke certificering
Om een MSC-certificaat te bemachtigen, gaan visserijen vrijwillig akkoord met een intensieve beoordeling door een onafhankelijke, geaccrediteerde certificeerder en een team van onafhankelijke experts.
Nieuwenhuis: „Dit team verzamelt en analyseert de beste wetenschappelijke gegevens en maakt deze voor iedereen toegankelijk die belangstelling heeft, zoals overheidsinstanties, milieu-organisaties en wetenschappers. Aan het eind van de consultatieperiode doet het team een aanbeveling in hoeverre de visserij aan de MSC-standaard voldoet. Vervolgens wordt het rapport op de MSC-website gepubliceerd. Zo heeft iedereen toegang tot de resultaten. Iedereen wordt uitgenodigd relevante gegevens aan te leveren bij de certificeerder. Aan het einde van de rit kan ook bezwaar worden ingediend. Uiteindelijk komt het team van experts met een definitieve beoordeling en wordt op basis daarvan een definitief rapport opgesteld voor de visserij. Als de certificeerder bevestigt dat de visserij voldoet aan de MSC-standaard voor duurzame visserij, dan kan deze visserij verzoeken om het MSC-keurmerk op haar producten te mogen gebruiken.”

Krachtig mechanisme
De mogelijkheid tot een bezwaarprocedure is een essentieel onderdeel van het beoordelingsproces voor visserijen, zo beklemtoont Nieuwenhuis. „Deze procedure vormt een krachtig mechanisme voor geschillenbeslechting, waarmee een resultaat kan worden gerealiseerd dat alle betrokkenen bij een visserijcertificering als eerlijk en onpartijdig beoordelen. Deze is niet bedoeld als een beoordeling van de visserij op basis van de MSC-principes en -criteria voor duurzame visserij, maar om te onderzoeken of de certificeerder een procedurele fout of scoringsfout heeft gemaakt, die wezenlijk van invloed was op het resultaat van het besluit. Een onafhankelijke arbiter onderzoekt de eisen van de bezwaarmaker en brengt schriftelijk verslag uit van zijn bevindingen. Als een fout wordt geconstateerd en een reële mogelijkheid bestaat dat de certificeerder tot een andere conclusie zou kunnen zijn gekomen, dan zendt de arbiter het besluit ter heroverweging terug naar de certificeerder.”

Solide keurmerk
Volgens Nieuwenhuis is MSC een bewezen, gedegen en geloofwaardig duurzaamheidskeurmerk. „Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal heeft een ranking gemaakt van 87 bestaande duurzaamheidskenmerken voor voeding. Hierbij zijn deze keurmerken beoordeeld op de aspecten duurzaamheid, transparantie en betrouwbaarheid. Alleen keurmerken met de hoogste scores op deze drie aspecten mogen volgens Milieu Centraal ‘solide en robuust’ worden genoemd. MSC behoort tot de in totaal 11 solide en robuuste duurzaamheidskeurmerken. Tot deze selecte groep behoort ook het keurmerk van de Aquaculture Stewardship Council voor kweekvis. Het is fijn dat het solide karakter van MSC én ASC door een onafhankelijke partij is bevestigd.”

Aansprekende resultaten
Nieuwenhuis benadrukt dat met het MSC-programma ook aansprekende resultaten zijn behaald binnen Nederland en België. „De Marine Stewardship Council is in deze landen pas tien jaar actief. In Nederland is het aantal MSC-gecertificeerde visserijen gegroeid van 0 naar 15, goed voor 70% van alle kilo’s vis die door ons land worden gevangen. Bij ons hebben inmiddels ruim 1700 visproducten het MSC-keurmerk. Dit varieert van haring en makreel, tot mosselen en schol. In België zijn er zo’n 1400 MSC-gecertificeerde producten. Meer dan de helft van het aantal MSC-gecertificeerde producten in ons land vindt via thuisconsumptie haar weg naar de consument. Het grootste deel hiervan wordt via de supermarkt verkocht. Binnen de horeca en de visdetailhandel is het aandeel van visproducten met een MSC-keurmerk nog niet zo hoog. In de horeca vind ik dit niet zo verwonderlijk. Restaurants zijn vooral bezig met het bereiden van smakelijke gerechten en vis heeft hierin helaas maar een bescheiden aandeel.”

Visinkoop
Het lage percentage MSC-gecertificeerde producten in de toonbank van de visdetailhandel vind Nieuwenhuis moeilijker te begrijpen. „Met duurzame MSC-vis kunnen visdetaillisten zich juist meer bij consumenten onderscheiden. De afgelopen jaren zijn er wijzigingen doorgevoerd in het MSC-programma die het hen gemakkelijker maken om te werken met MSC-gecertificeerde producten. Voorheen moesten zij een uitgebreide administratie bijhouden van alle binnenkomende MSC-vis en van alles wat er na verwerking en snijverliezen overbleef. Nu hoeven zij alleen nog maar de inkoop hiervan te verantwoorden. De komende tijd hopen we met MSC meer succes te boeken binnen de Nederlandse visdetailhandel.”

Strategische doelen
Wereldwijd markeert de MSC haar twintigjarig bestaan volgens Nieuwenhuis met een aantal strategische doelen voor 2020. „Allereerst wil de MSC duurzame visserij herkennen en belonen en wereldwijde verbeteringen stimuleren,” verduidelijkt hij. „Verder willen we met het aandeel van bij de MSC betrokken visserijen in de totale wereldwijde visvangst groeien van 14% nu naar 20% in 2020. Daarnaast wordt er verder gewerkt aan de garantie dat de MSC-certificering geloofwaardig is en wereldwijd tot de beste ecokeurmerken behoort. In het MSC-programma zullen aspecten worden opgenomen, die de arbeidsomstandigheden van vissers verbeteren en certificeringsprocessen worden verder geoptimaliseerd. Een ander doel is het uitbreiden en cultiveren van de markt voor duurzame visserij, vooral op plekken waar deze de grootste verandering in het water veroorzaakt. Niet alleen in Europa, maar ook in China en Japan. De toekomstige ambitie van MSC is vooral gericht op het vergroten van de impact van het programma in ontwikkelingslanden en op de grote mariene ecosystemen. Juist in ontwikkelingslanden valt nog veel winst te behalen in de visserij, ook als het gaat om kinderarbeid en slavernijpraktijken. Deze issues zullen in het MSC-programma worden opgenomen.”

MSC in cijfers

Anno 2017 zijn er wereldwijd:

– 312 MSC-gecertificeerde visserijen
– 82 visserijen die beoordeeld worden voor een MSC-certificering

De visserijen in het MSC-programma én de visserijen die hiervoor nog beoordeeld worden, brengen samen bijna 11 miljoen ton vis aan land. Dit is ongeveer 14% van de wereldwijd gevangen vis. Hiervan wordt 8,8 miljoen ton vis gevangen door gecertificeerde visserijen. Dit is bijna 12% van de wereldvangst. Wereldwijd zijn er inmiddels ruim 25.000 visproducten die het blauwe MSC-keurmerk dragen. Deze producten kunnen in meer dan 100 verschillende landen worden gekocht. In Nederland zijn inmiddels meer dan 1700 producten voorzien van het MSC-keurmerk. In België zijn dit er zo’n 1400.

Trefwoordenlijst

Marine Stewardship Council

Reacties op dit artikel

© Copyright - Meat & Co - created by Dokwerkers | Crossmedia